به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان، مهدی جمالی‌نژاد شامگاه گذشته در شب صنایع خلاق که با حضور هنرمندان صنایع دستی استان اصفهان در پایگاه جهانی کاخ‌موزه چهلستون برگزار شد، با تأکید بر ضرورت جریان‌سازی در حوزه صنایع خلاق اظهار کرد: برنامه‌هایی که طی یک سال گذشته در اصفهان با محوریت مهارت‌آموزی، فناوری، بازی‌های رایانه‌ای و رویدادهای نوآورانه اجرا شده‌اند، می‌توانند در بلندمدت زمینه شکوفایی استعدادهای جوانان و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی استان را فراهم کنند.
وی با اشاره به اهمیت برنامه‌ریزی بلندمدت برای توسعه ظرفیت‌های خلاق افزود: برخی رویدادها در کوتاه‌مدت نتیجه خود را نشان می‌دهند، اما بعضی برنامه‌ها ماهیتی جریان‌ساز دارند و آثار واقعی آن‌ها ممکن است یک یا دو دهه بعد نمایان شود. بنابراین، ارزیابی این اقدامات نباید صرفاً بر اساس دستاوردهای فوری انجام شود؛ چراکه بسیاری از رویدادهای مهارت‌محور و خلاقانه، با ایجاد زمینه مشارکت جوانان و شناسایی استعدادهای آنان، در بلندمدت بر ظرفیت‌های توسعه‌ای استان اثر می‌گذارند.
استاندار اصفهان با اشاره به تجربه‌های پیشین خود در مدیریت شهری بیان کرد: برخی جریان‌هایی که در دوره مسئولیت شهرداری اصفهان آغاز شدند، امروز نتایج خود را نشان می‌دهند؛ تجربه‌ای که اهمیت استمرار برنامه‌ریزی و حمایت از جریان‌های خلاق را برای دستیابی به نتایج پایدار روشن می‌کند.
میزبانی چهارساله اصفهان از رقابت‌های مهارتی و بازی‌های رایانه‌ای
جمالی‌نژاد با اشاره به برگزاری رویدادهای مهارت‌آموزی در سال گذشته ادامه داد: مسابقات مهارتی با مشارکت گسترده جوانان برگزار شد و اصفهان میزبانی چهارساله این رقابت‌ها را به دست آورد. این رویدادها از ظرفیت بالایی برای ایجاد تحرک اجتماعی و تقویت جایگاه مهارت در مسیر توسعه برخوردارند و می‌توانند فرصت‌های تازه‌ای برای شناسایی توانمندی‌های نسل جوان فراهم کنند.
وی همچنین بازی‌های رایانه‌ای را از عرصه‌های مهم فعالیت نسل جدید دانست و با اشاره به میزبانی چهارساله اصفهان در این حوزه گفت: این رقابت‌ها برای جوانان، به‌ویژه متولدین دهه‌های هشتاد و نود، جذابیت قابل توجهی دارند و می‌توانند بستری برای حضور، بروز توانمندی‌ها و شناسایی استعدادهای آنان فراهم کنند.
استاندار اصفهان با اشاره به مجموعه برنامه‌های فرهنگی، مهارتی، فناورانه و اقتصادی برگزارشده در این شهر افزود: جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، برنامه‌های مرتبط با کسب‌وکارهای نوآورانه و فعالیت‌های حوزه شرکت‌های دانش‌بنیان، بخشی از ظرفیت‌هایی هستند که در کنار یکدیگر می‌توانند به تقویت زیست‌بوم خلاق استان کمک کنند. برگزاری این رویدادها در کنار توسعه فعالیت‌های فناورانه، زمینه پیوند میان استعدادهای جوان و فرصت‌های عملی برای بروز توانمندی‌های آنان را فراهم می‌کند.
استمرار رویدادهای خلاقانه؛ مسیری برای توسعه اقتصادی اصفهان
جمالی‌نژاد با تأکید بر اهمیت استمرار این برنامه‌ها خاطرنشان کرد: وجه مشترک این رویدادها، حرکت در مسیرهای متفاوت و خلاقانه و فراهم‌کردن فرصت برای بروز ظرفیت‌هایی است که ممکن است در ساختارهای متعارف کمتر مجال ظهور پیدا کنند. این برنامه‌ها زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسند که امکان حضور، تجربه‌اندوزی و شکوفایی استعدادهای جوانان را فراهم کنند؛ ظرفیتی که در آینده می‌تواند در خدمت توسعه اصفهان و کشور قرار گیرد.
وی در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان، هنرمندان صنایع دستی و فعالان حاضر در شب صنایع خلاق، ابراز امیدواری کرد که تداوم چنین برنامه‌هایی زمینه شکوفایی توانمندی‌های جوانان را فراهم کند و دستاوردهای آن در آینده برای اصفهان و کشور اثرگذار باشد.
از کارگاه‌های پراکنده تا بازارهای صادراتی؛ راهبرد توسعه صنایع دستی اصفهان
در ادامه محمدعلی ایزدخواستی، دستیار ویژه استاندار در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق، شامگاه چهارشنبه در شب صنایع خلاق که با حضور هنرمندان صنایع دستی استان اصفهان در پایگاه جهانی کاخ‌موزه چهلستون برگزار شد، با تأکید بر ضرورت پیوند میان صنایع دستی و صنایع خلاق اظهار کرد: ظرفیت‌های فرهنگی و هنری اصفهان باید به موتور محرک توسعه پایدار، اشتغال‌زایی و تولید ثروت تبدیل شوند و این مهم با ایجاد ارتباط مؤثر میان فعالان این حوزه‌ها و بازنگری در جایگاه صنایع دستی در اقتصاد شهری امکان‌پذیر است.
وی با اشاره به ضرورت شبکه‌سازی میان هنرمندان، کارگاه‌های تولیدی و فعالان صنایع خلاق افزود: بسیاری از کارگاه‌های صنایع دستی به‌صورت مستقل و در مقیاس محدود فعالیت می‌کنند و توان تولیدی هرکدام به‌تنهایی برای پاسخ‌گویی به سفارش‌های بزرگ و ایجاد مسیرهای پایدار صادراتی کافی نیست؛ اما اگر این کارگاه‌ها در قالب شبکه‌های همکاری به یکدیگر متصل شوند، امکان تجمیع توان تولید، افزایش مقیاس فعالیت، جذب سرمایه‌گذار و توسعه بازارهای داخلی و صادراتی افزایش می‌یابد.
دستیار ویژه استاندار در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق با بیان اینکه توسعه صنایع دستی صرفاً با افزایش تولید محصول محقق نمی‌شود، تصریح کرد: بخشی از محصولات تولیدشده در این حوزه از سازوکارهای کامل بازاریابی، طراحی، شناسایی بازار هدف و معرفی مؤثر به مشتریان برخوردار نیستند؛ درحالی‌که این مؤلفه‌ها در کنار تولید، اجزای ضروری زنجیره ارزش صنایع خلاق به شمار می‌روند.
شبکه‌سازی کارگاه‌ها؛ راهی برای توسعه بازار صنایع دستی
ایزدخواستی ادامه داد: ارتباط میان تولیدکنندگان صنایع دستی و فعالان حوزه‌هایی مانند طراحی، رسانه، بازاریابی و توسعه بازار می‌تواند به رفع بخشی از کاستی‌های موجود کمک کند و زمینه تبدیل ظرفیت‌های هنری و مهارتی اصفهان به فعالیت‌های اقتصادی با مقیاس بزرگ‌تر را فراهم سازد.
وی با تأکید بر اهمیت اقتصاد صنایع خلاق خاطرنشان کرد: ارزش اقتصادی محصولات فرهنگی و خلاق صرفاً به تولید فیزیکی آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه ظرفیت‌هایی مانند طراحی، مالکیت فکری، حقوق بهره‌برداری از آثار و توسعه بازار نیز می‌توانند در ایجاد درآمد و اشتغال نقش داشته باشند.
ایزدخواستی با اشاره به تجربه کشورهای فعال در صنایع فرهنگی بیان کرد: در برخی اقتصادها، محصولات فرهنگی و ظرفیت‌های مرتبط با آن‌ها به منابع مهم درآمدزایی تبدیل شده‌اند. صنایع خلاق می‌توانند در کنار حفظ میراث فرهنگی، زمینه اشتغال و درآمدزایی را فراهم کنند و بخشی از فشارهای ناشی از اتکای بیش از اندازه به صنایع سنگین را کاهش دهند.
وی با تشریح فلسفه شکل‌گیری شبکه شهرهای خلاق یونسکو افزود: این شبکه بر اهمیت خلاقیت و نوآوری به‌عنوان محرک توسعه پایدار شهرهای فرهنگی تأکید دارد؛ رویکردی که می‌تواند زمینه بازگشت ظرفیت‌های فرهنگی و صنایع خلاق به عرصه تولید ثروت و تمدن‌سازی را فراهم کند.
احیای رویکرد شهر خلاق در اصفهان
دستیار ویژه استاندار در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق با اشاره به پیشینه تمدنی اصفهان بیان کرد: این شهر در دوره‌های مختلف تاریخی بر حوزه‌های گسترده‌ای از جغرافیای پیرامونی خود تأثیر فرهنگی گذاشته است و بخشی از این جایگاه تاریخی به توانایی آن در تولید و گسترش فرهنگ، هنر و مهارت‌های بومی بازمی‌گردد.
وی با اشاره به تغییر الگوهای توسعه اقتصادی در دوره معاصر ادامه داد: در مقاطعی از تاریخ معاصر، صنعتی‌شدن به‌عنوان مسیر اصلی توسعه اقتصادی مورد توجه قرار گرفت و در این روند، بخشی از ظرفیت‌های صنایع فرهنگی و خلاق تضعیف شد. در چنین شرایطی، فرزند استادکار صنایع دستی به‌جای ادامه فعالیت در کارگاه خانوادگی، اشتغال در کارخانه یا اداره را مسیر مطلوب‌تری برای آینده خود دانست و این تغییر نگرش به تضعیف انتقال مهارت‌ها و استمرار فعالیت کارگاه‌های سنتی انجامید.
ایزدخواستی با اشاره به سابقه عضویت اصفهان در شبکه شهرهای خلاق یونسکو تصریح کرد: در آن دوره، موضوع شهر خلاق در سطح نظری و پژوهشی دنبال شد و تلاش‌هایی برای شناخت، بومی‌سازی و توسعه این مفهوم متناسب با ظرفیت‌های اصفهان صورت گرفت؛ با این حال، در ادامه فاصله‌ای در تداوم این مسیر ایجاد شد.
وی افزود: اکنون با دستور استاندار برای احیای این رویکرد، فرصتی فراهم شده است تا ظرفیت صنایع خلاق بار دیگر در برنامه‌های توسعه‌ای اصفهان جایگاه جدی‌تری پیدا کند. در ماه‌های گذشته نیز برنامه‌ریزی‌هایی برای ایجاد ارتباط میان فعالان صنایع دستی اصفهان و فعالان صنایع خلاق از دیگر نقاط کشور انجام شده است.
دستیار ویژه استاندار در حوزه میراث فرهنگی و صنایع خلاق با اشاره به برگزاری نشست و کارگاه شبکه‌سازی در حاشیه این رویداد گفت: در این برنامه تلاش شد هنرمندان صنایع دستی اصفهان با فعالان حاضر در حوزه صنایع خلاق ارتباط مستقیم برقرار کنند تا زمینه گفت‌وگو، تبادل تجربه و شکل‌گیری همکاری‌های مشترک فراهم شود.
وی ادامه داد: برای تداوم این روند، برنامه‌ریزی‌هایی با مشارکت اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان و اتحادیه صنایع دستی انجام شده است تا ارتباط میان فعالان این حوزه از سطح نشست‌های مقطعی فراتر برود و به همکاری‌های عملی منجر شود.
ایزدخواستی با اشاره به اهمیت شناخت ظرفیت‌های موجود و ایجاد ارتباط میان فعالان حوزه‌های مختلف خاطرنشان کرد: بازدید تخصصی از نمایشگاه صنایع خلاق کشور و برگزاری برنامه‌های شبکه‌سازی می‌تواند به شناسایی فرصت‌های همکاری و توسعه این بخش کمک کند.
وی ابراز امیدواری کرد با استمرار برنامه‌های شبکه‌سازی و تقویت همکاری میان هنرمندان، کارگاه‌های تولیدی و فعالان صنایع خلاق، مسیر تازه‌ای برای توسعه صنایع دستی اصفهان، گسترش بازار محصولات و افزایش سهم این حوزه در اقتصاد شهر فراهم شود.
روزآمدسازی، شرط رقابت صنایع دستی ایران در بازارهای جهانی است
در ادامه بهمن نامورمطلق، اسطوره‌شناس، با تأکید بر ضرورت تحول در صنایع دستی ایران اظهار کرد: صنایع دستی کشور در مقطعی حساس قرار دارد و تداوم شیوه‌های گذشته و بی‌توجهی به تحولات بازار، توان رقابت این حوزه را کاهش می‌دهد. بدون تحول جدی، روزآمدسازی محصولات و پیوند با اقتصاد، بازاریابی و دیگر صنایع خلاق، این حوزه با خطر افول مواجه خواهد شد.
وی با اشاره به تغییر سلیقه مشتریان و شرایط بازارهای جهانی بیان کرد: برای حفظ جایگاه صنایع دستی ایران باید نیازهای روز جامعه و مخاطبان را شناخت و محصولات را متناسب با این نیازها تغییر داد. نمی‌توان انتظار داشت محصولی که سال‌ها پیش مورد استقبال بوده، همچنان با همان شکل و ویژگی‌ها در بازار امروز مشتری داشته باشد.
نامورمطلق با اشاره به تجربه فروش فرش ایرانی در بازارهای اروپایی افزود: در برخی بازارها، از جمله اتریش، سلیقه خریداران به سمت فرش‌هایی با طرح‌های ساده‌تر و رنگ‌های خنک‌تر تغییر کرده است. کوچک‌تر شدن خانه‌ها و تغییر سبک زندگی نیز بر انتخاب مشتریان اثر گذاشته است؛ بنابراین تولیدکنندگان باید این تحولات را بشناسند و در طراحی و تولید محصولات خود در نظر بگیرند.
خلاقیت و روزآمدسازی؛ ضرورت رقابت صنایع دستی ایران
این اسطوره‌شناس با تأکید بر نقش خلاقیت در حل مسائل صنایع دستی گفت: خلاقیت فقط به معنای تولید یک اثر متفاوت نیست، بلکه توانایی شناسایی مسئله و پیدا کردن راه‌حل‌های تازه برای آن است. اگر هنرمندان و فعالان این حوزه نتوانند مسائل موجود را به‌درستی بشناسند و برای آن‌ها راه‌حل ارائه دهند، تکرار شیوه‌های گذشته نمی‌تواند به توسعه این هنر کمک کند.
وی با اشاره به ضرورت آموزش و پرورش نگاه خلاقانه در میان هنرمندان تصریح کرد: نمی‌توان با تکرار الگوهای قدیمی یا الگوبرداری صرف از محصولات دیگران، انتظار رقابت در بازارهای امروز را داشت. صنایع دستی برای ماندگاری و حضور مؤثر در بازار به ایده‌های تازه، طراحی متناسب با نیاز مخاطب و شناخت دقیق‌تر از شرایط اقتصادی و اجتماعی نیاز دارد.
نامورمطلق با بیان اینکه صنایع دستی باید از ظرفیت‌های دیگر رشته‌های هنری نیز بهره بگیرد، اظهار کرد: ترکیب هنرها و استفاده از قابلیت‌های رشته‌های مختلف می‌تواند به خلق محصولات تازه و افزایش ارزش محصولات صنایع دستی منجر شود. برای مثال، پیوند جواهرسازی با خاتم‌کاری می‌تواند زمینه تولید آثاری متفاوت را فراهم کند و به محصولات سنتی کارکردها و جذابیت‌های جدید ببخشد.
پیوند صنایع دستی با هنر، فناوری و اقتصاد برای خلق محصولات تازه
وی شبکه‌سازی را یکی از الزامات توسعه صنایع دستی دانست و گفت: این شبکه‌سازی باید در دو سطح شکل بگیرد؛ نخست، ارتباط و همکاری میان رشته‌ها و فعالان مختلف صنایع دستی و دوم، پیوند این حوزه با بخش‌های دیگر از جمله هنر، فناوری، اقتصاد و بازاریابی.
این اسطوره‌شناس ادامه داد: صنایع دستی نمی‌تواند به‌صورت جدا از سایر بخش‌ها فعالیت کند. ارتباط با حوزه‌های دیگر، تبادل تجربه و استفاده از ظرفیت‌های مشترک می‌تواند زمینه شکل‌گیری ایده‌های جدید، ارتقای کیفیت محصولات و گسترش بازار فروش را فراهم کند.
نامورمطلق با تأکید بر ضرورت عبور از نگاه محدود به تولید سنتی خاطرنشان کرد: برای حفظ و توسعه صنایع دستی باید میان اصالت هنری، خلاقیت، نیازهای روز بازار و ظرفیت‌های اقتصادی ارتباط برقرار کرد. روزآمدسازی محصولات و ایجاد شبکه‌های همکاری، امکان حضور مؤثرتر این هنر در بازارهای داخلی و جهانی را فراهم می‌کند و بی‌توجهی به این ضرورت‌ها می‌تواند فرصت‌های پیش‌روی صنایع دستی ایران را محدود کند.
از بازار چین تا صادرات فرهنگی؛ فرصت‌های تازه برای صنایع دستی ایران
در ادامه امین خوشنواز، فعال حوزه صنایع دستی، با تشریح تجربه‌های خود از فعالیت اقتصادی و همکاری‌های حرفه‌ای در بازار چین اظهار کرد: تجربه بیش از 15 سال فعالیت و رفت‌وآمد کاری به چین نشان می‌دهد که گسترش ارتباطات و شبکه‌سازی از عوامل مؤثر در رشد کسب‌وکارهاست و می‌تواند فرصت‌هایی فراتر از هدف اولیه حضور در یک بازار خارجی ایجاد کند.
وی افزود: رشد کسب‌وکار صرفاً به توسعه تولید یا افزایش فروش محدود نمی‌شود، بلکه شکل‌گیری ارتباطات مؤثر، تبادل تجربه و شناسایی فرصت‌هایی که در روابط حرفه‌ای ایجاد می‌شوند نیز در این مسیر نقش اساسی دارند. این موضوع در توسعه فعالیت‌های اقتصادی، به‌ویژه در حوزه صنایع خلاق، اهمیتی تعیین‌کننده دارد.
خوشنواز با اشاره به تجربه همراهی با هیئت‌های تجاری در رویدادهای تخصصی چین بیان کرد: حضور در نمایشگاه‌ها و گردهمایی‌های بین‌المللی نباید صرفاً به خرید تجهیزات، تأمین مواد اولیه یا مذاکره برای فروش محصول محدود شود؛ زیرا چنین رویدادهایی علاوه بر فراهم‌کردن امکان ارتباط با خریداران و تأمین‌کنندگان، فرصتی برای آشنایی با روش‌های تولید، فناوری‌های جدید، تجربه‌های سایر کشورها و راهکارهای افزایش بهره‌وری و توسعه صادرات فراهم می‌کنند.
شبکه‌سازی فراتر از یافتن مشتری و شریک تجاری
این فعال حوزه صنایع دستی با تأکید بر ضرورت نگاه گسترده‌تر به ارتباطات تجاری تصریح کرد: فعالان اقتصادی باید با آمادگی و هدف مشخص وارد نشست‌ها و رویدادهای تخصصی شوند، اما خود را به نتیجه‌ای که از ابتدا در ذهن داشته‌اند محدود نکنند. گاهی فرصت‌های ارزشمند در گفت‌وگوهای جانبی، آشنایی با افراد جدید و تبادل تجربه‌هایی شکل می‌گیرد که در برنامه اولیه پیش‌بینی نشده‌اند.
وی ادامه داد: ممکن است یک هنرمند صنایع دستی با هدف یافتن خریدار یا عرضه محصول خود وارد یک رویداد شود، اما در جریان همان حضور با طراح، تولیدکننده یا فعال اقتصادی دیگری آشنا شود که زمینه همکاری متفاوتی را فراهم کند. گاهی نیز ارتباط میان فعالان یک صنف در داخل هیئت تجاری به شناخت ظرفیت‌های مکمل و شکل‌گیری معاملات یا همکاری‌های جدید می‌انجامد.
خوشنواز با بیان اینکه شبکه‌سازی مؤثر تنها به ارتباط مستقیم با مشتری نهایی خلاصه نمی‌شود، گفت: تبادل تجربه میان تولیدکنندگان و آشنایی با راهکارهای فنی و تجاری یکدیگر می‌تواند به حل مسائل تولید، افزایش کیفیت و بهره‌وری و حتی شناسایی مسیرهای تازه صادراتی کمک کند؛ ازاین‌رو، ارزش حضور در یک رویداد بین‌المللی را نباید صرفاً با تعداد مشتریان احتمالی یا مذاکرات مستقیم سنجید.
بازار چین؛ فرصت‌هایی فراتر از تصور رایج درباره اندازه بازار
وی با اشاره به ظرفیت بازار چین برای عرضه محصولات و خدمات خلاقانه اظهار کرد: بزرگی این بازار نباید به این تصور منجر شود که موفقیت در آن مستلزم دسترسی به بخش عمده‌ای از جمعیت این کشور است. حتی تمرکز بر بخش کوچکی از مصرف‌کنندگان متناسب با نوع محصول و بازار هدف می‌تواند برای یک کسب‌وکار فرصت قابل‌توجهی ایجاد کند.
این فعال حوزه صنایع دستی افزود: ورود به بازارهای خارجی نیازمند برنامه‌ریزی صادراتی، شناخت مخاطب و آمادگی برای تطبیق با شرایط بازار است. فعالان صنایع دستی باید به‌جای تمرکز صرف بر اندازه بازار، مشتریان بالقوه و نیازهای آنان را شناسایی کنند و برای ایجاد ارتباطات پایدار و توسعه تدریجی بازار برنامه داشته باشند. چنین رویکردی می‌تواند مسیر ورود به بازارهای خارجی را از یک هدف کلی و دشوار به مجموعه‌ای از فرصت‌های مشخص و قابل پیگیری تبدیل کند.
خوشنواز انعطاف‌پذیری را یکی دیگر از الزامات حضور در بازارهای بین‌المللی دانست و بیان کرد: صنایع خلاق به دلیل ماهیت متغیر خود، به آمادگی برای یادگیری، به‌روزرسانی روش‌های فعالیت و بازنگری در چارچوب‌های کاری نیاز دارند. هنرمندان و تولیدکنندگان باید ضمن حفظ هویت و اصالت محصولات خود، برای پاسخ‌گویی به نیازهای بازار و بررسی فرصت‌های جدید همکاری آمادگی داشته باشند و ارتباطات خود را به الگوهای از پیش تعیین‌شده محدود نکنند.
از تجربه خاتم تا ضرورت شناخت نیازهای بازار هدف
وی در تشریح یکی از تجربه‌های مرتبط با صنایع دستی اصفهان گفت: حدود 10 سال پیش، در جریان حضور در یک نمایشگاه در چین، یکی از فعالان اصفهانی حاضر در هیئت تجاری با یک طرف چینی درباره محصولات خاتم مذاکره کرد. در این تعامل، موضوع دوام محصول در محیط مرطوب نیز به‌عنوان یکی از مسائل فنی مطرح شد.
خوشنواز با اشاره به اهمیت چنین تجربه‌هایی اظهار کرد: ارتباط با بازارهای خارجی تنها به معرفی و عرضه محصول نهایی محدود نیست، بلکه ممکن است مسائل فنی، شرایط نگهداری و ویژگی‌های مورد انتظار بازار مقصد نیز در جریان مذاکره و همکاری اهمیت پیدا کند. توجه به این جزئیات و استفاده از ظرفیت ارتباطات حرفه‌ای می‌تواند به شناسایی موانع و بررسی راهکارهای مناسب کمک کند و در نهایت، زمینه ارتقای کیفیت و افزایش توان رقابتی محصولات صنایع دستی را فراهم آورد.
صادرات فرهنگی؛ ظرفیتی برای گسترش مبادلات بین‌المللی
این فعال حوزه صنایع دستی با اشاره به ظرفیت‌های کمتر مورد توجه در تجارت بین‌المللی، توسعه صادرات فرهنگی را نیز از زمینه‌های قابل بررسی برای فعالان اقتصادی ایران دانست و گفت: در حوزه نشر، بخشی از کتاب‌های منتشرشده در ایران، با وجود برخورداری از محتوای ارزشمند، ممکن است دیگر تجدید چاپ نشوند؛ درحالی‌که امکان بررسی عرضه حقوق نشر آن‌ها در بازارهای خارجی، از جمله چین، وجود دارد.
وی افزود: انتقال حقوق نشر و عرضه آثار در بازارهای دیگر می‌تواند علاوه بر ایجاد درآمد، زمینه ورود منابع مالی تازه به صنعت نشر را فراهم کند. تجربه‌های محدود در این زمینه نشان داده است که ارتباطات بین‌المللی می‌تواند مسیرهایی برای عرضه محتوای فرهنگی ایران در خارج از کشور ایجاد کند.
خوشنواز در پایان با تأکید بر ضرورت جدی‌گرفتن شبکه‌سازی، برنامه‌ریزی برای صادرات و پرهیز از محدودکردن ارتباطات به اهداف کوتاه‌مدت خاطرنشان کرد: استفاده از فرصت‌های ارتباطی، آمادگی برای یادگیری و انعطاف‌پذیری در مواجهه با نیازهای بازار می‌تواند به توسعه همکاری‌های پایدار و گسترش فرصت‌های اقتصادی برای فعالان صنایع دستی کمک کند.
انتهای پیام/170