Tesnim Haber Ajansı – Ermenistan Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu'nda, Ermenistan ile ABD arasında «Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Güzergâhı» (TRIPP) olarak adlandırılan projeye ilişkin stratejik iş birliği çerçeve anlaşmasının onaylanması konusunun ele alınmasına başlandı.
Bu incelemelerin Ermenistan Meclisi'nin ihtisas komisyonunda başlaması, Erivan ile Vaşington arasında Güney Kafkasya bölgesinin transit projeleri alanında varılan anlaşmaların yasalaşma sürecinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Açıklanan programa göre, ABD ile ikili stratejik anlaşmanın ele alınmasının yanı sıra «Barış Konseyi» tüzüğünün onaylanması konusu da bu parlamento komisyonu üyelerinin toplantısının gündeminde yer alıyor.
Toplantıda Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan milletvekillerinin huzuruna çıkarak anlaşmanın siyasi, hukuki, güvenlik ve ekonomik boyutlarına ilişkin bir rapor sundu ve bu ulaşım güzergâhının nasıl yönetileceğine dair ayrıntıları açıkladı.
Metinde «Egemenlik» Sözcüğü 8 Kez Yer Alıyor ve Ermeni Sınır Muhafızları Fiziken Görev Yapacak
Ermenistan Dışişleri Bakanı, Parlamento Dış İlişkiler Komisyonu'na sunduğu raporun ilk bölümünde, bu transit projesinin uygulanması sırasında ülkenin ulusal egemenliğinin ihlal edilebileceğine dair dile getirilen kaygıları gidermeye çalıştı.
Mirzoyan, Erivan ile Vaşington arasında imzalanan anlaşmanın hukuki metnine doğrudan atıfta bulunarak şunları söyledi: «Bu belgenin metninde egemenlik sözcüğü 8 kez yer almaktadır.»
Ermenistan'ın bu üst düzey diplomatik yetkilisi, anlaşma hükümleri uyarınca TRIPP projesiyle bağlantılı tüm altyapı tesisleri, iletişim ağları ve yürütme süreçleri üzerinde Ermenistan Cumhuriyeti'nin egemenliğinin bir kez daha teyit edildiğini kaydetti.
Mirzoyan ayrıca ülkesinin sınır ve gümrük güçlerinin konumunu açıklayarak şunları ekledi: «Ermenistan, sınırları ve gümrük görevleri üzerindeki egemenliğini korumakta ve sınır kontrol noktalarının tamamında fiziken hazır bulunma hakkına sahiptir.»
Bu Ermenistanlı bakana göre Erivan hükümeti, bu güzergâhta güvenliğin sağlanması, kolluk kuvvetleri ile adli kolluk görevlilerinin faaliyetleri, sınır güvenliğinin korunması ve ayrıca gümrük ile göç denetimlerinin uygulanmasından sorumlu olmayı sürdürecek.
Hizmetler Özel Sektörün Katılımıyla «Ön Büro – Arka Büro» Modeline Göre Sunulacak
Parlamento toplantısının bir başka bölümünde Ararat Mirzoyan, uygulama mekanizmasını ve bu güzergâhta yolculara ve yüklere hizmet sunumunun nasıl yapılacağını anlattı.
Ermenistan Dışişleri ve Uluslararası Ticaret Bakanı, bu altyapı tesisinden geçen tüm vatandaşlara ve yük kargolarına «ön büro – arka büro» (front office – back office) modeline dayalı hizmet sunulmasının mümkün olduğunu açıkladı.
Mirzoyan'ın Meclis Dış İlişkiler Komisyonu'nda ayrıntılarını açıkladığı bu operasyonel modele göre, muhtemel hizmetler özel operatörler tarafından sipariş edilebilecek ve vatandaşlar ile transit yolcularla doğrudan temas gerektiren destek ve hizmetler bu operatörler aracılığıyla sunulacak.
Ermenistan Dışişleri Bakanı aynı zamanda bu şirketlerin ülkesindeki faaliyetlerinin koruma boyutuna ilişkin de açıklamada bulundu: «Elbette bu yapılar da her şirket gibi kendi özel güvenlik birimlerine sahip olabilir.» Ancak Mirzoyan hemen ardından bu güvenlik birimlerinin tamamının Ermenistan Cumhuriyeti içinde yasal izin almış olması gerektiğini vurguladı.
Erivan ile Vaşington Arasındaki Anlaşmanın Ermenistan Anayasasına Uygunluğu Onaylandı
Ermenistan Dışişleri Bakanı'nın Parlamento Dış İlişkiler Komisyonu'ndaki raporu, bu belgenin ilk hukuki onay aşamalarının devlet ve yargı kurumlarında tamamlanmasının ardından sunuldu.
Bu dosya parlamentoya gönderilmeden önce Ermenistan Bakanlar Kurulu, Ermenistan ile ABD arasındaki iş birliği anlaşmasının metnini kabine toplantısında onaylamış ve ülkenin üstün hukukuna uygunluk bakımından incelenmek üzere Anayasa Mahkemesi'ne göndermişti.
Ermenistan Anayasa Mahkemesi yargıçları da saatler süren hukuki incelemelerin ardından kararlarını vererek bu ikili belgenin hükümlerinin Ermenistan Cumhuriyeti Anayasası ile herhangi bir çelişki ve aykırılık taşımadığını ilan ettiler.
Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı, tasarının Ulusal Meclis'e gönderilmesi ve Ermenistan Parlamentosu'nun ihtisas komisyonlarında incelenip onaylanması sürecinin başlaması için gereken hukuki yolu açtı.
49 Yıllık Dönemde ABD'nin Yüzde 74 Payıyla Ortak Şirket Kurulacak
Erivan ile Vaşington arasındaki stratejik iş birliği çerçeve anlaşmasının en önemli bölümlerinden biri, bu ulaşım projesinde hisse dağılımına ve ekonomik yönetimin nasıl olacağına ayrılmıştır.
Anlaşma hükümlerine göre Erivan ve Vaşington, TRIPP projesini geliştirmek üzere ortak bir şirket ve yatırım kurmayı planladı.
Bu belgede belirlenen formüle göre, ortak şirketin faaliyetinin ilk 49 yılında hisselerin yüzde 74'ü ABD'ye ait olacak, Ermenistan ise bu yapının hisselerinin yalnızca yüzde 26'sını elinde bulunduracak.
Anlaşma metninin devamında, bu ikili iş birliğinin 50 yıllık bir dönem daha uzatılması halinde Ermenistan'ın bu ortak yatırımdaki hisse oranının artarak yüzde 49'a ulaşacağı öngörülüyor.
Sünik Eyaletinden Nahçıvan'a Dijital Araçlarla Engellenmeyen Transit
Bu projeye ilişkin ayrıntıların son bölümü, Ermenistan'ın güneyinde yük ve yolcu hareketinin nasıl gerçekleşeceğiyle ilgilidir.
Varılan anlaşmalara göre, Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarının ana bölümünden Nahçıvan bölgesine doğru, Ermenistan'ın «Sünik» eyaletindeki «Trump Güzergâhı» üzerinden gerçekleştirilecek transit ve geçişin, dijital araç ve teknolojilerden yararlanılarak engelsiz biçimde yapılması gerekiyor.
Bu ulaşım güzergâhında dijital araçların kullanılması, denetim çerçeveleri korunurken geçişlerin kolaylaştırılması amacıyla tasarlanmıştır.
Bu doğrultuda Erivan ve Vaşington'un resmi yetkilileri, Sünik eyaletinden Nahçıvan'a transitin kolaylaştırılmasına ve hizmetlerin bir bölümünün özel operatörlere devredilmesine rağmen Ermenistan Cumhuriyeti'nin bağımsız toprakları üzerindeki tam yargı yetkisini ve yasal egemenliğini koruyacağını eşzamanlı olarak vurgulamaktadır.